Fırat Üniversitesi ile İnönü Üniversitesi arasında genel akademik iş birliği protokolü imzalandı. Yeni imzalanan bu protokol, iki üniversitenin araştırmacıları tarafından sahada halihazırda başarıyla sürdürülen ortak çalışmalara güçlü bir resmi zemin kazandırdı. Bu iş birliğinin en somut örneği olarak; Fırat Üniversitesi Fen Fakültesi'nden Prof. Dr. Canan Aksu Canbay ile İnönü Üniversitesi Batarya Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Serdar Altın öncülüğünde yürütülen ortak TÜBİTAK projesi 3. yılına girdi. Akademisyenlerin uzun süredir tek çatı altında yürüttüğü bu çalışmalarda, sodyum-iyon (Na-Ion) batarya teknolojilerinin geliştirilmesinde kritik eşikler aşıldı.

Projede bugüne kadar malzeme sentezi, elektrot optimizasyonu ve hücre tasarımı gibi laboratuvar ölçekli çalışmalar büyük ölçüde tamamlandı. Projenin bu son yılında temel hedefin elde edilen bilimsel birikimi prototip aşamasına taşıyarak sanayiye aktarılabilir bir formata dönüştürmek olduğu ifade edildi. İleri test ve optimizasyon çalışmalarının, Türkiye'nin en donanımlı altyapılarından birine sahip olan İnönü Üniversitesi Batarya Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi bünyesinde yürütüldüğü bildirildi. Yeni protokolle taçlanan bu köklü akademik ortaklık, stratejik öneme sahip batarya teknolojilerinde ülkede yerli üretim hedeflerine güçlü bir bilimsel ivme kazandırmayı amaçlıyor.

Prof. Dr. Canan Aksu Canbay, 'Yapılan TUBİTAK projeleri teknolojik gelişmeye ön ayak olmakla birlikte yerli ve milli üretimi de desteklemektedir. Bu bağlamda üniversitelerin ve bilim insanların yapmış olduğu projelerin sanayiye uygulanması çok değerli. Bunun da seri üretimler şeklinde sanayide yer alması büyük önem arz etmektedir' dedi.

Siber Güvenlik Araştırmacısı Adem Kuvat, dijital kimlik gaspının bireyin sosyal ve profesyonel yaşamını olumsuz etkileyebildiğini açıkladı. Saldırganların sisteme girmek için yazılım açıklarının yanı sıra insan psikolojisini de hedef aldığını belirterek iki faktörlü doğrulama kullanılmasını öneren Kuvat, açık Wi-Fi ağlarından kaçınılmasını ve şüpheli bağlantılara tıklanmaması gerektiğine dikkat çekti. Güven, korku ve merak duygularını manipüle eden sosyal mühendislik saldırıları ile oltalama yöntemlerinin her geçen gün daha da yaygınlaştığını aktaran araştırmacı Kuvat, bu tehditlere karşı bireylerin alması gereken önlemleri de sıraladı. Açık Wi-Fi ağlarından kaçınılmasını, zorunlu hallerde VPN kullanılmasını, iki faktörlü doğrulamanın mutlaka etkinleştirilmesini ve her platform için özgün ve karmaşık şifreler oluşturulmasını öneren Kuvat, yazılım güncellemelerinin de aksatılmaması gerektiğini vurguladı. Kuvat ayrıca, kimlik gaspına uğrayan bireylerin dijital delillerini kayıt altına alarak TCK'nın 243 ve 244. maddeleri kapsamında yetkili makamlara başvurması gerektiğini de belirtti.

Dijital kimlik gaspının yalnızca teknik bir saldırı olmadığını ifade eden, Siber Füvenlik Araştırmacısı Adem Kuvat, 'Sosyal medya hesaplarımız, e-devlet verilerimiz ve dijital ayak izlerimiz artık kimliğimizin ayrılmaz bir parçası haline geldi. Gasp edilen bir hesap üzerinden yayılan yanlış bilgiler, bireyin sosyal, profesyonel ve ailevi bağlarını saniyeler içinde yerle bir edebilir. Buna sosyal ölüm diyorum; fail mağdurun dijital sesini çalarak onu toplum nezdinde haksız bir konuma düşürüyor ve kişiyi adeta görünmez bir dijital tecrite mahkum ediyor' ifadelerini kullandı.

Saldırganların en çok hangi açıkları hedef aldığına da değinen Kuvat, 'Siber güvenliğin en zayıf halkası karmaşık kodlar değil, insan psikolojisidir. Saldırganlar güven, korku ve merak duygularımızı manipüle ederek sistemlere sızıyor. Bu nedenle bireylerin açık Wi-Fi ağlarından kaçınması, zorunlu hallerde VPN kullanması, iki faktörlü doğrulamayı mutlaka etkinleştirmesi ve her platform için özgün şifreler oluşturması büyük önem taşıyor. Yazılım güncellemelerini ertelemek ise saldırganlara açık kapı bırakmaktan farksız' şeklinde konuştu.

Kimlik gaspına uğrayan bireyler için de uyarılarda bulunan Kuvat, 'Saldırıya uğradığınızda yapılacak ilk şey dijital delillerinizi vakit kaybetmeden kayıt altına almaktır. Şifre değişim bildirimleri ve sistem kayıtları en kritik delillerinizdir. Teknik kanıtlarla desteklenmiş suç duyurunuzu yetkili makamlara iletin ve 5651 Sayılı Kanun kapsamında servis sağlayıcılara başvurun. TCK'nın 243 ve 244. maddeleri bu suçlar için ciddi yaptırımlar öngörüyor, hukuki süreci ne kadar hızlı başlatırsanız adalet o kadar çabuk tecelli eder' diye konuştu.

Fırat Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Muharrem Tuncay Gençoğlu, Amerika Birleşik Devletleri'nin Santa Barbara kentinde Microsoft Quantum Pioneer Forum kapsamında düzenlenen ve yalnızca davetli bilim insanlarının yer aldığı kapalı bir uluslararası toplantıya katıldı. Harvard, MIT, University of Sydney ve University of Cologne gibi dünyanın önde gelen üniversitelerinden seçkin araştırmacıların yer aldığı buluşmada Gençoğlu, Türkiye'den davet edilen tek bilim insanı olarak yer aldı. Quantum teknolojilerinin geleceğine yön veren araştırma başlıklarının ele alındığı üst düzey toplantıda Gençoğlu, ölçüm tabanlı topolojik quantum hesaplama alanına ilişkin özgün yaklaşımını uluslararası bilim camiasıyla paylaştı. Sunumun, mevcut yaklaşımlardan farklı bir perspektif sunarak yeni araştırma yönlerine katkı sağlayabilecek nitelikte olduğu değerlendirildi. Sınırlı sayıda katılımcının yer aldığı ve disiplinler arası bilimsel tartışmaların yürütüldüğü etkinlik, quantum bilgi teknolojileri alanında çalışan önde gelen araştırmacıları bir araya getirdi. Katılımcılar, alanın temel sorunları, gelecekteki araştırma yönleri ve muhtemel teknolojik uygulamalar üzerine kapsamlı fikir alışverişinde bulundu. Seçkin katılımcı profili ve yüksek bilimsel düzeyiyle dikkat çeken toplantı, quantum teknolojilerinin geleceğini şekillendiren önemli platformlardan biri olarak değerlendiriliyor. Etkinlik, farklı ülkelerden gelen bilim insanları arasında iş birliği ve yeni araştırma ağlarının oluşmasına da katkı sağladı. Microsoft Research tarafından organize edilen ve davetli katılım esasına göre gerçekleştirilen toplantı, bilim insanlarına gösterilen ilgi ve sağlanan akademik etkileşim ortamıyla da öne çıktı.

'Türkiye'den katılmak ve hem ülkemi hem de üniversitemi temsil etmek ayrı bir gurur kaynağı oldu'

Fırat Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Öğretim Üyesi Doç. Dr. Muharrem Tuncay Gençoğlu, 'Bu gelişme hem akademik anlamda hem de akademik çalışmaların teknoloji ve iş dünyasındaki yansımaları açısından benim için oldukça önemli. Microsoft gibi bir firma tarafından davet edilmek ayrıca büyük bir mutluluk. Asıl mesele şu ki Microsoft Quantum Pioneers Forum her yıl fikir ve proje çağrısı açıyor. Bu yıl ben de oraya bir proje fikri gönderdim. Bu fikir ilk aşamayı geçerek seçilenler arasına girdi, ancak değerlendirme süreci hâlen devam ediyor. 14-15 Mart tarihlerinde Amerika Birleşik Devletleri'nin Santa Barbara kentinde düzenlenen foruma katılmam için davet aldım. Çok seçkin üniversitelerden konuşmacıların yer aldığı, fotoğraf ve sunumların dışarıya yansıtılmadığı özel bir toplantıydı. Microsoft Research'ün Santa Barbara'da Station Q adıyla faaliyet gösteren ve tamamen Quantum araştırmalarına odaklanan bir grubu bulunuyor. Majorana 1 adı verilen bir quantum çip de geliştirdiler, ancak bu çipin halen bazı eksiklikleri ve çözülmesi gereken problemleri var. Quantum hesaplama alanındaki bu programa davet edilmem bizim için önemli bir fırsattı. Çünkü adeta üst düzey bir 'devler ligi' niteliğindeki, son derece seçkin araştırmacıların bulunduğu bir ortamda yer almak beni ziyadesiyle mutlu etti. Ayrıca 28 davetli konuşmacının 27'si Avrupa ve Amerika'dan gelmişti, sadece Fırat Üniversitesi olarak Türkiye'den katılmak ve hem ülkemi hem de üniversitemi temsil etmek ayrı bir gurur kaynağı oldu. Kendi alanlarında dünyanın ilk 5 ve 10'unda yer alan Harvard, MIT, California, Pennslyvania, Indiana gibi üniversitelerle aynı toplantıda bulunmak ve Fırat Üniversitesi'nin adını bu platformda zikretmek benim için son derece onur vericiydi. Toplantıya katılan 28 üniversitenin 25'i Amerika'dan, Amerika dışından ise Avusturalya'dan Sydney Üniversitesi, Almanya'dan Cologne Üniversitesi ve Türkiye'den Fırat Üniversitesi davet edilmişti. Dünyanın en iyi üniversiteleri arasında dışarıdan çağrılan üç üniversiteden biri olmak da ayrıca büyük bir mutluluktu' dedi.

'Teknoloji hızla ilerlerken geri kalma gibi bir lüksümüz yok'

Kendi yaklaşımının ölçüme dayalı topolojik quantum hesaplama temelli olduğunu belirten Gençoğlu, 'İlk kez, ölçüme dayalı topolojik quantum hesaplama sürecinin sonlu durum makineleri çerçevesinde modelleyerek farklı bir yaklaşım ortaya koyduk. Bu fikir orada değerli bulundu; üzerinde çeşitli tartışmalar ve değerlendirmeler yapıldı. İnşallah çalışmaların devamını getireceğiz. Bu etkinliğe katılım, Türkiye'deki bilim insanlarının quantum teknolojileri gibi 'derin' ya da 'yıkıcı' olarak adlandırılan alanlarda geri kalmayacağını ve bu alanlarda var olduğumuzu göstermesi açısından son derece önemli. Ayrıca özellikle genç akademisyenlerimiz ve öğrencilerimiz için önemli bir motivasyon kaynağı olacağını düşünüyorum. Çünkü Türkiye'den, Fırat Üniversitesi'nden bir bilim insanının dünyanın en seçkin üniversiteleri arasında yer alarak bir fikrini özgürce sunabilmesi ve bu fikrin tartışılması önemli bir eşiğin aşıldığını gösteriyor. Türkiye'deki pek çok üniversiteden bilim insanı bu eşiği daha önce aşmıştı, Fırat Üniversitesi'nden genç akademisyenlere örnek olabilmek, motivasyonlarını artırmak ve onlara güç katabilmek ise çok daha değerli. Bundan sonra Fırat Üniversitesi'nden ve Doğu'daki diğer üniversitelerden de benzer atılımların geleceğine inanıyorum. Teknoloji hızla ilerlerken geri kalma gibi bir lüksümüz yok' ifadelerini kullandı.

Milli Teknoloji Hamlesi vizyonuyla çalışmalarını sürdüren Gelidonya İDA Takımı, Norveç'te düzenlenen NJORD Autonomous Ship Challenge yarışmasında Türkiye'yi temsil edecek. Yerli ve milli teknolojiler geliştirme hedefiyle Elazığ Deneyap atölyelerinde çalışmalarını sürdüren Gelidonya Takımı, daha önce TEKNOFEST kapsamında düzenlenen İnsansız Deniz Aracı Yarışması'nda 2025 yılında Türkiye ikinciliği elde ederek önemli bir başarıya imza atmıştı. Norveç'te gerçekleştirilecek olan bu prestijli yarışmada yer alacak Gelidonya Takımı, geliştirdikleri insansız su üstü araçlarıyla hem mühendislik kabiliyetlerini sergilemeyi hem de Türkiye'nin savunma ve denizcilik teknolojilerindeki potansiyelini Avrupa'da göstermeyi hedefliyor.

'Ülkemizi hem ulusal hem de uluslararası alanda en iyi şekilde temsil etmenin gayreti içerisindeyiz'

Yarışmada Türkiye'yi temsil etmekten hem mutlu hem gururlu olduklarını ifade eden Takım Kaptanı Yunus Emre Güler, 'Geçen sene ekibimizle Teknofest Malivatan çerçevesinde insansız deniz aracı kategorisinde ikincilik derecesi elde ettik. Bu başarıyla yetinmek istemedik, bu sene ülkemizi uluslararası alanda temsil etmek için Norveç'te düzenlenecek olan New York Challenge yarışmasına başvurumuzu yaptık. Ön başvuru ve rapor aşamasının ardından yarışmada ülkemizi temsil etmeye hak kazandık. İnşallah ekibimizle birlikte ülkemizi yarışmada da en iyi şekilde temsil etmeyi hedefliyoruz. Milli teknoloji hamlesi idealinde çalışmalarımızı sürdüreceğimizi düşünüyoruz. En büyük destekçilerimiz olan başta kendi aileme, ardından arkadaşlarımın ailelerine çok teşekkür ediyorum. Bu yolda benimle birlikte emek veren tüm ekip arkadaşlarıma da çok teşekkür ediyorum. Biz gençler olarak elimizden gelen tüm gayreti ve çabayı gösteriyoruz. Ülkemizi hem ulusal hem de uluslararası alanda en iyi şekilde temsil etmenin gayreti içerisindeyiz. Hem milletimizin teknolojiye olan ilgisini, hem de devletimizin bu alanda yapmış olduğu yatırım ve desteği çok iyi biliyoruz. Daha iyisini de göstereceğiz inşallah. Tüm devletimizin ve milletimizin hem dualarını hem de desteğini bekliyoruz' dedi.

'Barbaros Hayrettin Paşa'nın, denizlere hakim olan cihana hakim olur sözünden ilham alarak çıktığımız bu yolda milletimizin gururunu yaşıyoruz'

TEKNOFEST 2025'te insansız deniz aracı kategorisinde Türkiye ikincisi olduklarını hatırlatan Mustafa İsa Oruçtutan ise 'Akımımızda donanım, mekanik ve yazılım ekibinden sorumluyum. Bu sene TEKNOFEST 2 bin 25 yarışmasında insansız deniz aracı kategorisinde Türkiye ikincisi olduk. Barbaros Hayrettin Paşa'nın, denizlere hakim olan cihana hakim olur sözünden ilham alarak çıktığımız bu yolda milletimizin gururunu yaşıyoruz. Norveç'in Trondheim şehrinde düzenlenen ve üst seviye bir yarışma olan New York Challenge, otonom yüzey aracı yarışmasına başvurduk. Rapor aşamasının ardından bize kabul maili geldi ve yarışmaya katılmaya hak kazandık. Bu yarışmanın, bizim bu uğurda geliştirdiğimiz sistemleri uluslararası arenada nasıl temsil edeceğimizin bir göstergesi olacağını düşünüyorum. Ekip arkadaşlarımın ve ailelerimizin destekleriyle inşallah dereceye girip döneceğiz' şeklinde konuştu.

KAYNAK: İHA