Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen “Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Programı” nın uygulamaya konulması için geri sayım başladı. Asgari ücretin üçte birinden yani 9.358 liranın altında toplam geliri olan ailelere devlet maaş verecek. Bunun için üç alternatif düşünülüyor. İlk seçenek, aileye asgari ücretin yüzde 20’si oranında nakdi destek sağlanacak. İkincisi, asgari ücretin yüzde 17’si oranında destek verilmesi. Üçüncü seçenek ise, asgari ücretin yüzde 15’i kadar destek. Her üç alternatifte de farklı oranlarda elektrik, doğalgaz, barınma ve yakacak yardımını içeren “konut desteği” ve çocuk yardımı desteği gibi ek destekler verilecek.
Tüm yardımlar tek bir kartta toplanacak ve destek verilecek vatandaşlar için “vatandaşlık maaş kartı” çıkartılacak, verilecek tüm destek ödemeleri bu kartta toplanacak, sosyal yardımların bir kısmı ATM’lerden nakit olarak çekilebilecek, bir kısmı da kartla gıda, temizlik gibi ihtiyaçlar da indirimli karşılanacak.
Başvurular e-devlet üzerinden yapılacak ve ortak sisteme kayıt edilecek. Programa kabul edilen haneler aylık olarak kontrol edilecek. Uygulama, pilot bölge ile başlayacak ve tüm Türkiye’ye kademeli olarak yaygınlaşacak. Sistemin 2026’da yılın ikinci yarısında pilot illerde, 2027’de ise tüm Türkiye’de hayata geçmesi planlanıyor. (*)
Bu yeni model, düşük gelirli ailelerin yaşam standartlarını yükseltmeyi ve sosyal yardımları daha verimli hale getirmeyi, en önemlisi sosyal yardımların adil bir biçimde dağıtılmasını hedefliyor. Gelir tamamlayıcı aile destek programının, mevcut sosyal yardımlardan farklı olarak tek tip destek anlayışı yerine bölge ve mahalle düzeyinde yapılacak analizlerle hangi bölgelerde ve hangi yardımların öncelikli yapılması anlayışına göre düzenlendiği açıklanıyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan yeni yasa teklifi ile gündeme getirilmesi düşünülen bu uygulama, sosyal güvenlik sisteminin dışında kalan geniş bir kesime, özellikle yaşlı vatandaşları, ev kadınları ile çocuklu ailelere yönelik pek çok önemli düzenlemeyi kapsıyor. Yasa teklifi ile sosyal güvencesi olmayan ve aktif çalışma hayatında yer almayan kadınlar için emeklilik imkanı sağlıyor. Bu sistemle ev kadınları belirli bir süre için prim ödemiş sayılarak emeklilik hakkı elde edebilecekler. Getirilen düzenlemenin diğer önemli kısmı, her çocuk için düzenli maaş desteği sağlamasını içeriyor. Buna göre, belirlenen kriterleri taşıyan ailelere her çocuk için belirli bir miktarda aylık nakit yardım yapılacak.
Yılın ikinci yarısında yürürlüğe girmesi beklenen uygulama ile, kayıt dışında bulunan kesimlerin sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınması mümkün olacağı, gelir güvencesi olmayan ve prim ödeme olanağı bulunmayan bireylere ve ailelere ekonomik bir rahatlama sağlanmasının amaçlandığı belirtiliyor. Yeni düzenlemede, sağlanacak destek miktarı, sabit bir rakam üzerinden değil, hane içindeki kişi sayısı ve ailenin toplam geliri dikkate alınarak hesaplanacak.
Getirilen bu yeni model toplumun belirli bir kesimine ekonomik destek sağlasa da, genel olarak toplumda gelir dağılımını düzeltmek yerine sosyal yardım destek programları ile yoksulluğa çözüm aramanın ne kadar doğru bir seçenek olacağını iyi düşünmeliyiz.
Kaynakça :
(*) bigpara.com
