Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) yedi büyük portföy şirketinin sahip olduğu 130 fon için hisse senedi işlemlerini kapattı. Tasfiye kararı aldı. 830 milyar TL’lik bir toplam büyüklüğe sahip olan 130 fondan doğrudan etkilenen yatırımcı sayısının 517 bin olduğu bildiriliyor. (1)
28 Ağustos’ta SPK fon kurallarını değiştirdi. Ardından bazı fonlarda büyük pozisyonlu hisselerde sert satışlar ve art arda taban fiyatlar fonları zora soktu. Eylül’de bazı fonlarda ödeme temerrüdü oluştu. Yatırım fonlarından gelen satış baskısı krizin pimini çekti. Financal Times’ın aktardığına göre, fonlardan yaklaşık 1 milyar dolarlık çıkış yaşandı. SPK yedi portföy şirketine müdahale ederek tüm yatırım fonlarının platformda hem alım hem de satım yönünde işleme kapatılmasına ve 130 yatırım fonunun tasfiye edilmesinekarar verdi. (2)
Para piyasası fonları, portföyü kısa vadeli ve nakde kolay dönüşebilen finansal araçlardan oluşan yatırım fonu türü olarak tanımlanıyor. Bu fonlar yatırımcılara belirli işlem saatleri içinde verilen talimatlarla alım ve satım işlemi gerçekleştirerek kısa vadede nakde erişim esnekliği sunuyor. Dolayısıyla bu fonlar kısa vadeli nakit planlaması yapan günlük getiri sağlamak için birikimlerini faizsiz finanssistemi üzerinden değerlendirerek yüksek likidite sağlamak isteyen vatandaşlar tarafından tercih ediliyor.
Bu fonların içeriği, faizsiz finans prensiplerine, kira sertifikaları, katılma hesapları ve taahhütlü işlemler gibi enstrümanlardan oluşuyor.
Bazı yatırım fonlarının düşük işlem hacmi hisselerde büyüttüğü pozisyonlar, yatırımcı çıkışlarının hızlanmasıyla bu fonlardaki paylarını satmalarına yol açtı. Satışlar arttıkça bu fonların nakit ihtiyacı da büyüdü ve sıkışıklığa neden oldu. Hisse fiyatlarının düşmesi ile bu fonların değeri de düştü. Böylece borsadaki milyarlarca liralık yüksek getiri hikayesiçökerken piyasaları fon krizi salladı.
Fonların hisse fiyatları yükseldikçe getirileri de hızla arttı. Yüksek getiriler yeni yatırımcıları fonlara çekerken, fonlara giren yeni para aynı hisselerdeki pozisyonların daha da büyümesine yol açtı. Sorun, yatırımcıların fonlardan çıkmaya başlamasıyla ortaya çıktı.
SPK’nın 130 yatırım fonunun tasfiyesine yönelik kararının ardından şimdi gözler bu fonlarda parası bulunan yatırımcılara çevrildi. İşlemleri durdurulan fonlarda yatırımcılar şu anda katılma paylarını satıp paralarını çekemiyor. Fon portföyündeki varlıkların hangi yöntemle ne kadar sürede nakde çevrileceği ve yatırımcı hesabına yatırılacağı henüz belli değil.
Sorunun Hazine’ye yük getirerek çözülmemesi adına fon ve portföy yatırımlarıyla sağlanan haksız kazançların faturasının millete ödetilmemesini önemli buluyoruz.
Kaynakça :
(1) milliyet.com.tr
(2) ekonomim.com
