Açıklanan Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre, 2026 Ocak-Mayıs döneminde bütçe
1 trilyon 56 milyar 999 milyon lira açık verdi.
Merkezi yönetim bütçe giderleri, Ocak-Mayıs 2025 döneminde 5 trilyon 339.4 milyar lira iken, bu yılın aynı döneminde yüzde 37.4 artışla 7 trilyon 334.7 milyar liraya çıktı. Bütçe gelirleri ise geçen yılın Ocak-Mayıs döneminde 4 trilyon 689.1 milyar lira iken, bu yılın aynı döneminde yüzde 33.9 artışla 6 trilyon 277.7 milyar liraya yükseldi. Bütçe gelirlerinin önemli bir bölümünü oluşturan vergi gelirleri tahsilatı, söz konusu dönemde geçen yılın Ocak-Mayıs dönemine göre yüzde 32.4 artarak, 5 trilyon 304 milyon liraya ulaştı.
Bütçe harcamalarının yaklaşık 41.6’sını oluşturan personel giderleri bu dönemde yüzde 43.1 artış göstererek 2 trilyon 104.9 liraya ulaştı. Buna göre, yıl bazında bütçede öngörülen 4 trilyon 907.3 milyar lira ödeneğin yüzde 42.9’u kullanılmış oldu. Sosyal güvenlik kurumlarına ödenen 267.3 milyar lira ile personel giderleri bütçe harcama kalemleri içinde dikkat çekiyor.
Bütçe harcamaları içinde diğer önemli bir kalem olan ve yaklaşık yüzde 15’ini oluşturan faiz giderleri de bu dönemde yüzde 51.1 artarak 1 trilyon 262.6 milyar lira oldu. 2026 yılı bütçesinde öngörülen 2 trilyon 741.7 milyar lira ödeneğin yeterli olmayacağı görülüyor. Oysa, geçen yılın ilk beş ayında 835.7 milyar lira faiz ödedik. Bütçe giderleri bu dönemde yüzde 37.4 oranında artış gösterirken faiz harcamalarının yüzde 51.1 artış göstermesi faizdeki hızımızın bütçe artış hızının çok üzerinde gerçekleştiğini gösteriyor. Hazine’nin çok yüksek oranlarda borçlanma zorunda kalması faiz yükünün katlanarak artması anlamına geliyor.(*)
Sonuç olarak, bütçe giderlerinin veya bir başka deyişe bütçe harcamalarının her 100 lirasının yaklaşık 41-42 lirası personel giderlerine, 14-15 lirası ise faiz giderlerine gitmekte. Buna göre, bütçe harcamalarının yaklaşık yüzde 55’i, yani yarısından fazlası personel giderleri ile faiz giderlerinden oluşmakta.
Merkezi yönetim bütçesi 2025 yılı Ocak-Mayıs döneminde 650 milyar 302 milyon lira açık vermiş iken, bu dönemde bütçe açığı da büyük bir hızla yüzde 62,5 oranında arttı. Bütçenin 2025 yılında 1 trilyon 799.1 milyar lira açık verdiği, 2026 yılında da 2,7 trilyon lira açık vereceği öngörülse de bu açığın 3 trilyon lirayı geçeceği ve her yıl artan bu bütçe açıklarının yeni rekorlar kıracağı kaçınılmaz gözüküyor.
Örnek olarak; beş ayda temsil ve ağırlama giderlerinin 725.7 milyon lira, taşıt kiralama giderlerinin 2 milyar 386 milyon lira, hava yolu taşıt kiralama giderlerinin ise 1 milyar 428 milyon lira olduğu dikkate alınırsa, daha çok vergi almak yerine bütçe harcamalarının azaltılmasıyla, gider kalemlerinin büyümemesi için önlem alınması ve böylece bütçenin gider yapısının düzeltilmesi ve iyileştirilmesini diliyoruz.
Kaynakça :
(*) birgun.net
