Dolarizasyon ekonomide kişi ve kurumların yerel para ile birlikte yabancı paraları kullanmaları ve bunları döviz hesaplarında tutmalarına verilen isimdir. Bir ülkede yabancı para mevduatını ölçmenin en kestirme yolu bankalardaki toplam yabancı para mevduatı miktarıdır. Bu miktar 2001 yılında en yüksek seviyeye çıkarak %57,3 oranına yükselmişti. 2001 krizinden sonra ekonomiye olan güven ve yabancıların Türkiye ye ilgisiyle ve dolardan TL’ye dönüşle birlikte 2010 yılında %30 seviyelerine kadar düşüş yaşamıştır. 2017 yılından itibaren tekrar oranlar yükselerek 2021 yılında tarihi zirveleri görerek %65 oranlarına yükselmiştir.
Yüksek enflasyon, negatif reel faiz, yerel paraya karşı güven kaybı dolarizasyonun altında yatan sebepler olarak sıralayabiliriz. Son haftalarda açıklanan merkez bankası verilerine göre döviz mevduat hesapları rekor kırarak 237 milyar dolara yükselmişti. Merkez bankasının haftalık repo faizlerini 100 baz puan düşürmesi sonucu dolar kuru 8,50 seviyelerinden 8,95 seviyelerine kadar yükseliş yaşadı. Bunun sonucunda kişi ve kurumların döviz satışları perşembe günü açıklanan merkez bankası verisine göre bankalardaki mevduat 2,1 milyar düşerek 235 milyar dolar oldu.
Daha önceki köşe yazımda; ‘’Hükümet yüksek kur, düşük enflasyon politikasına mı gidiyor? ‘’ Diye belirtmiştim ve bu yöne doğru gidiyoruz. Kur yükseldikçe döviz mevduatlarındaki düşüş devam edecektir.
USD/TRY kurunun teknik olarak 8,80 desteğinin altına gelmediği müddetçe 9,00-9,20 seviyelerine kadar yükseliş yaşayabiliriz. 8,80 seviyelerinin aşağı yönde kırılması 8,74 ve 8,63 seviyesine kadar düşüş yaşayabilir.
Uluslararası piyasalarda ise altının ONS ’u Amerikan faizlerinin 1,45 seviyesine yükselmesi ile 1720 seviyelerine kadar düşüş yaşadı. Buradan gelen tepki alımları ile 1765 seviyelerine yükseldi. 1775 seviyesini geçmez ise 1720-1775 bandında hareket etmesini bekliyoruz. Gram Altında ise Dolar kurunun yüksek olması nedeniyle 490’lara kadar düşüş yaşadıktan sonra ONS ’un 1765 seviyesine yükselmesi ve gelen alımlar ile 503 TL seviyelerine kadar yükseliş yaşadı önemli direnç seviyesi olarak 507 TL belirtebiliriz. Ekonomiye ve TL olan güven artmadıkça Dolarizasyon çözülmeyecek ve dövize olan talep durmayacaktır.
Dolarizasyonun çözülmesi için doların 10 lira, Euro'nun ise 12 lira seviyelerine yükselmesi gerektiğini ve bu seviyelerin vatandaş için satım yeri olduğunu ve mevduattaki dövizin bozularak TL’ye geçmelerine, aynı zamanda ekonomiye olumlu yönde etki edeceğini, faizlerinde düşük olduğu dönemde piyasanın yeniden canlanacağını söylemek mümkün.
