Son günlerde açıklanan bir araştırma kripto paralar üzerinden zengin olma hayalinin 15 yaşa kadar düştüğünü, kulaktan kulağa yayılan başarı hikayeleri ile kısa zamanda çok para kazanma hayallerinin çok kişiyi etkilediğini gösteriyor.
Yapılan açıklamalara göre; kripto para, sanal ve dijital bir para birimidir. Herhangi bir merkezi otoriteye bağlı olmayan bu para birimini herhangi bir kurum veya kuruluş yönetmemektedir. Sanal para birimi olan kripto paranın üretiminde, kullanıcı ve hesap bilgilerini bir koda dönüştüren kriptoloji biliminden faydalanılmaktadır. Bireysel kullanıcıların ürettiği kripto paraların, değer kaybı veya değer kazanması arz talep dengesine göre değişmektedir.
Akademisyenler Murat Kesebir, Bülent Günceler’ in kripto para tanımı şu şekildedir. Kripto para, “Şifreli olarak güvenli işlem yapmaya ve ek sanal para arzına olanak sağlayan dijital değerlere denmektedir.” Kripto paralar bankacılık sistemindeki paraların aksine merkezi olmayan yapıdadırlar. Bu yüzden de işlemler block-zincir denilen bir sistem tarafından gerçekleştirilmektedir.
Kripto paraların belirli sayılarda üretildiğinin altını çizerek belirtmek istiyoruz. SETA’nın 2018 yılında hazırladığı “Blockehain Teknolojisi ve Bitcoin” başlıklı analizinde “kripto paralar içerisinde en güçlü konumda olan Bitcoin’ in arzı 21 milyar ile sınırlıdır. Sistemin doğru işlemesi koşuluyla 2140 yılına gelindiğinde dolaşımdaki maksimum Bitcoin miktarı 21 milyara ulaşacak ve büyüme oranı sıfıra yakınsayacaktır. Bitcoin arzının sınırlı tutulmasının temelinde altın karşılığı para gibi işlem görmesini sağlama amacı yatmaktadır.” değerlendirmesinde bulunmuştur.
ABD’ de 2008 yılında patlak veren ve çok kısa bir süre içinde bütün dünyayı etkisi altına alan ekonomik krizle birlikte dünyada dolara alternatif para birimleri arayışı da arttı. Yaşanan büyük krizin ardından ortaya çıkan Bitcoin ülke para birimleri karşısında hızla değer kazanmaya başladı. Böylece hayatımıza kişiler arasında para gönderme sistemi olarak ifade edilen ve katılımcı olabileceği, üretiminde ve kullanımında insanların doğrudan söz sahibi olduğu yeni bir finansal sistem girmiş oldu. 2010 yılında piyasaya girdiğinde değeri 0,07 dolar olan Bitcoin, 2011 yılı başına kadar maksimum 1 dolardan işlem görmüş, 2012’ de 13 dolar ve 2013’ de 266 dolar ile çıkışını sürdürmüş, 2017’ de 20 bin dolar seviyesinde iken günümüzde 55 bin dolar üzerinden el değiştirmeye başlamıştır. Sanal para birimleri içerisinde en çok kullanılanlar şimdilik Bitcoin, Etherecum, Ripple, DogeCoin vb. sanal paralardır. (Kaynak: ekonomist.com.tr )
Günümüzde kripto paraların toplam piyasa hacminin 2,1 milyon doları aştığı dünyada 70 milyondan fazla, Türkiye’ de ise yaklaşık 3 milyon kripto para alım satım cüzdanı olduğu söylenmektedir. Nüfusa oranla en çok kripto para kullanan ülke vatandaşları arasında Türkiye yüzde 16 ile dünyada 4’ üncü, Avrupa’ da ise ilk sırada yer almaktadır. (Dünya Ekonomik Forumu-2021 Şubat araştırması)Kişilerin risk alma duygusu ve Bitcoin tutkusu kripto paraların popülerliğini artırmaktadır. Bu durum genç neslin borsa yerine kripto para piyasasına yönelmesine neden olmaktadır.
