Artık Anlayalım: Yılbaşı Noel Değildir, Noel de Yılbaşı!
Her yıl Aralık ayının son günlerine yaklaştığımızda, sokaklardaki ışıklarla birlikte o meşhur tartışma da raflardan iner. Sosyal medyada, kahvehanelerde, aile sohbetlerinde hep aynı cümle dolaşır durur: "Yılbaşı kutlamak Noel kutlamaktır." Ve biz bunu, sanki imkansız bir denklemi çözmeye çalışıyormuşuz gibi, yıllardır bir türlü anlatamayız.
Cevabı aslında çok net olmasına rağmen, takvimle inancın birbirine girdiği o ince çizgiyi bir kez daha netleştirelim.
Takvim mi, İnanç mı?
Mesele aslında son derece basittir. Noel (Christmas), Hristiyan dünyası için dini bir bayramdır. Hz. İsa’nın doğumunu simgeler ve 25 Aralık tarihinde kutlanır. Kökleri dualara, ayinlere ve dini ritüellere dayanır. Bu yönüyle Noel tamamen inanç merkezlidir.
Yılbaşı ise tamamen seküler, yani dini bir temeli olmayan, astronomik bir geçişin kutlamasıdır. Bir gecede 31 Aralık biter, 1 Ocak başlar. Miladi takvimi kullanan dünya üzerindeki her kültür için bir rakam değişir; hepsi bu. Yılbaşı kutlamak; geçen yılın muhasebesini yapmak, umutları tazelemek ve "daha iyisi olsun" diyerek yeni bir sayfa açmaktır.
Simgeler ve Yanılgılar
Neden karıştırıyoruz? Belki vitrinlerdeki ışıklardan, belki çam ağacı süslerinden, belki de Noel Baba figürünün popüler kültür tarafından "yeni yıl" temasıyla harmanlanmasından... Ancak bir ağacı süsleyip sevdiklerimize hediyeler almak, bir inancın ritüelini yerine getirmek değildir. Giden yılın yorgunluğunu atmak ve yeni yıla moral depolayarak girmektir.
Bir Japon’un miladi yılbaşını kutlaması onu Hristiyan yapmadığı gibi, bir Türk’ün yeni yıla heyecanla girmesi de onu Noel kutlayıcısı yapmaz.
Bir Umut Meselesi
Asıl soru şudur: Bir takvim yaprağının dönmesini fark etmek neden bu kadar rahatsız edici olsun? Bir insanın sevdikleriyle bir sofrada oturup yeni yıl dilekleri tutması ne onu dinden çıkarır ne de başka bir inanca sokar. İnsan, umut etmek ister. "Bu yıl daha iyi bir insan olacağım" demek, hangi değerle çelişebilir ki?
Sonuç Olarak
Yeni yıl bir umuttur, Noel ise bir inanç günü. Aradaki o 6 günlük farkı ve içerik ayrımını anlamak, hem birbirimize olan saygımızı artıracak hem de bu anlamsız gerginliği sonlandıracaktır.
Gelin, bu yıl sadece "yeni yılı" karşılayalım; barışla, huzurla ve en önemlisi doğru bilgiyle... Bu vesileyle, yeni yılın hepimize sağlık, mutluluk ve huzur getirmesini diliyorum. Takvimler değişirken kalplerimizdeki sevginin baki kalması dileğiyle; yeni yılınız kutlu olsun!